การวิจัยชาติพันธุ์วรรณนาอภิมานเกี่ยวกับการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธธรรมในโรงเรียนมัธยมศึกษา - กนฺตสีโล (เฮงสกุล) พระมหากันตินันท์; พระครูโอภาสนนทกิตติ์; กลมกูล ลำพอง (วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2023)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์คุณลักษณะงานวิจัยที่ศึกษาเกี่ยวกับการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธธรรมในโรงเรียนมัธยมศึกษา 2) สังเคราะห์สภาพปัจจุบันของความรู้ 3) เปรียบเทียบความเหมือนหรือความแตกต่างของผลการวิจัย 4) เสนอข้อค้นพบที่เป็นองค์ความรู้ใหม่ รูปแบบงานวิจัยเป็นงานวิธีวิจัยเชิงคุณภาพด้วยวิธีวิทยาการวิจัยแบบ “การวิจัยชาติพันธุ์วรรณนาอภิมาน” ศึกษาในประเด็นเกี่ยวกับการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธธรรมในโรงเรียนมัธยมศึกษา จำนวน 15 เรื่อง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบประเมินคุณภาพงานวิจัย แบบบันทึกข้อมูลงานวิจัย และการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ 9 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และการวิเคราะห์ค่าสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความเบ้ ความโด่ง ค่าสูงสุด และค่าต่ำสุด ผลการวิจัยพบว่า 1) คุณลักษณะงานวิจัยเป็นงานวิจัยระดับปริญญาเอก ศึกษาเกี่ยวกับรูปแบบการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธธรรมในโรงเรียนมัธยมศึกษามากที่สุด ผู้ให้ข้อมูลส่วนมากเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา และผู้บริหารสถานศึกษา 2) สภาพปัจจุบันของความรู้ มี 6 ประเด็น ประกอบด้วย (1) เป้าหมายของการบริหารการศึกษา (2) หลักธรรมที่เกี่ยวข้อง (3) คุณลักษณะของผู้บริหาร (4) กระบวนการบริหาร (5) ทักษะที่ใช้ในการบริหาร (6) ผลของการบริหารการศึกษา 3) การเปรียบเทียบความเหมือนหรือความแตกต่างของผลการวิจัย ได้แก่ (1) เป้าหมายของการบริหารการศึกษา มีแตกต่างกัน 2 เป้าหมาย คือ เป้าหมายด้านคุณภาพการศึกษา และเป้าหมายด้านคุณภาพชีวิต (2) หลักธรรม มีจุดมุ่งหมายการใช้แตกต่างกัน 2 กลุ่ม คือ มุ่งให้การบริหารงานเกิดผลสำเร็จ และมุ่งให้เข้าใจความจริงอย่างถ่องแท้ (3) คุณลักษณะของผู้บริหาร มี 8 คุณลักษณะ (4) กระบวนการบริหาร มี 6 ขั้นตอน (5) ทักษะที่ใช้ในการบริหาร มีความแตกต่างกัน 2 กลุ่ม คือ ทักษะที่เอื้อต่อการปฏิบัติงาน และทักษะที่เอื้อให้เกิดความสัมพันธ์อันดีในองค์กร และ (6) ผลของการบริหารการศึกษา มี 6 ผล 4) ข้อค้นพบที่เป็นองค์ความรู้ใหม่จากงานวิจัย คือ องค์ประกอบการบริหารการศึกษาตามหลักพุทธธรรมในโรงเรียนมัธยมศึกษามี 6 องค์ประกอบหลัก และ 55 องค์ประกอบย่อย